Socium.ge - თავფურცელი

ლევან ლორთქიფანიძე

თანამედროვე გერმანული უნივერსიტეტები, უპირველესად, მიიჩნევიან მასწავლებელთა და სწავლის მიმღებთა საზოგადოებებად, სიტყვა “უნივერსიტეტის” ლათინური ეტიმოლოგიის მსგავსად. ისინი ფედერალური კანონით სარგებლობენ თვითმმართველობისა და აკადემიური თავისუფლების (დამოუკიდებლად, კანონის შესაბამისად აყალიბებენ კვლევისა თუ სასწავლო გეგმებს) პრივილეგიებით. ამასთანავე, აქვთ უფლება კერძო პირებს მიანიჭონ სახელმწიფოსაგან აღიარებული აკადემიური კონპეტენცია, ხარისხი.

შუასაუკუნეებიდან მოყოლებული XIX საუკუნემდე, გერმანულ უმაღლეს საგანმანათლებლო სისტემაზე მონოპოლია მონასტრებს, მაშასადამე, სხვადასხვა რელიგიური ჯგუფის წარმომადგენელ სასულიერო პირებს, ჰქონდათ. საუნივერსიტეტო საზოგადოება მეტად კლერიკალური გახლდათ.  XIX საუკუნიდან ჩამოყალიბება დაიწყეს თანამედროვე ეპოქამდე  მტკიცედ ფესვგადგმულმა სისტემებმა, რომელთა საფუძველს კლასიკური გერმანული ფილოსოფია, კერძოდ, ჰეგელის მოძღვრებები წარმოადგენდა. ჰეგელის ხედვით, უნივერსიტეტის იდეა სარგებლის მომტანი, წარმატებული სახელმწიფო მოღვაწის აღზრდა გახლდათ. გერმანული საუნივერსიტეტო წეს–წყობის მეორე უმნიშვნელოვანესი მახასიათებელი, ბერლინის უნივერსიტეტის სახელგანთქმულმა რექტორმა, ჰუმბოლდტმა შემოგვთავაზა. მან თავის სარექტორო სიყვაში დაასაბუთა, რომ უნივერსიტეტის გამორჩეული მისია სწავლისა და კვლევის ერთობაში მდგომარეობდა. მაშასადამე, ლექტორებსა და სტუდენტებს, უნივერსიტეტის გარემოში, უნდა შეძლებოდათ არა მხოლოდ მაღალი დონის თეორიული ცოდნის მიღება, არამედ პრაქტიკული სამეცნიერო გამოცდილებისა თუ კვალიფიკაციის შეძენაც. (სწავლისა და კვლევის ერთიანობას უნივერსიტეტის ფარგლებში, დღემდე “ჰუმბოლდტის მოდელად” მოიხსენიებენ.)

ასეთი გერმანული უნივერსიტეტის საფუძვლად ფილოსოფიისა და კლასიკური ლიტერატურის სამეცნიერო დარგები მიიჩნეოდნენ, დროთა განმავლობაში მათ ემატებოდნენ თეოლოგიის, სამკურნალო და სამართლის სამეცნიერო მიმართულებები. XIX საუკუნიდან ფილოსოსიის დარგს გაემიჯნენ და საუნივერსიტეტო სივრცეებში დამკვირდნენ საბუნებისმეტყველო, მათემატიკური, ოდნავ მოგვიანებით კი, ეკონომიკური და სოციალური საკმაოდ მოცულობითი სამეცნიერო დისციპლინები. ტიპური გერმანული უნივერსიტეტები ამ მეცნიერებებზე არიან “ამოშენებულნი”.

სრულიად

მეგი საჯაია

ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტი

ქართულ ლიტერატურას  საუკუნოვანი ისტორია აქვს. პირველი  ნაწარმოები, რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია „შუშანიკის წამება“ გახლავთ. ქართველებს ძალიან ბევრი ლიტერატურის ნიმუში გვაქვს , რომლითაც შეგვიძლია ვიამაყოთ. ათასჯერ გაგონილს ერთხელ წაკითხვა სჯობს. თუ ჯერ არ წაგიკითხავთ აუცილებლად გადაშალეთ ილია, აკაკი, ვაჟა და არ დაგავიწყდეთ რუსთაველი. ადამიანი, რომელმაც ეპოქა შექმნა.

მწერლები და პოეტები საზოგადო მოღვაწეობასაც ითავსებდნენ;  თავინთ ნაწარმოებებში ერის ტკივილსა თუ სიხარულზე წერდნენ.ისინი  საზოგადოებას ნაკლოვანების აღმოფხვრაში ეხმარებოდნენ და თავისუფლების აუცილებლობაზე „ქადაგებდნენ“. ასე იქმნება კულტურა, ისტორია. ასეთი ადამიანები საუკუნოდ ერწყმიან სამშობლოს სახელს.ლიტერატურის კლასიკოსები ქმნიან პერსონაჟებს, რომლებსაც საზოგადოება ბაძავს. ამის დასტურია რომ  სოციალურ ქსელებში უამრავ დათა თუთაშხიას , ლილეს, თორნიკე ერისთავს, ვასიკო კეჭერაძეს  ან დომენიკოს  ნახავთ. 

სრულიად